Rannsóknir / Hugmyndir í samhengi

Þjóðerni
og stjórnmál.

Hvernig þjóðernisvitund, pólitískar frásagnir og lýðræðisstofnanir móta hvert annað.

Rannsóknarefni

Sex sjónarhorn
á stjórnmálin.

Kynntu þér rannsóknirnar ↗

Þjóðernishyggja

Hver tilheyrir þjóðinni?

Þjóðernisvitund, sögulegt minni og mörk pólitískrar samkenndar.

Neo-Nationalism ↗

Popúlismi

Hver talar fyrir fólkið?

Hvernig skírskotanir til „fólksins“ ögra valdastéttum og breyta hugmyndum um pólitískt fyrirsvar.

Populist parties · 2026 ↗

Úr rannsóknunum / 2024

Ógn.
Svik.
Vernd.

Þriggja þrepa mælskulíkan
samsærispopúlisma

Lestu fræðilega kaflann ↗
01 / 03

Ógn utan frá

Dregin er upp mynd af utanaðkomandi ógn við þjóðina.

02 / 03

Svik innan frá

Innlendar valdastéttir eru sagðar svíkja fólkið eða styðja við ógnina.

03 / 03

Verndarinn

Leiðtoginn er settur í hlutverk verndara hins „sanna fólks“.

01 / 03

Líkanið er greiningartæki til að rannsaka pólitíska orðræðu. Það felur ekki í sér stuðning við fullyrðingarnar.

01

Þjóðernishyggja og popúlismi

Þjóðernisvitund
í breyttum heimi.

Rannsóknir Eiríks beinast að því hvernig þjóðernisvitund verður að afli í stjórnmálum samtímans.

Í rannsóknum sínum á Norðurlöndum skoðar hann þjóðernisvitund í ljósi sögunnar og tengsla ríkjanna við heimsveldi. Neo-Nationalism víkkar sjónarhornið til Evrópu og Bandaríkjanna eftir stríð og rekur þróun þjóðernispopúlisma á ólíkum krepputímum.

02

Samsæriskenningar og pólitísk miðlun

Frá frásögn
til pólitískrar aðferðar.

Samhengið milli popúlisma og samsæriskenninga er rauður þráður í rannsóknum Eiríks.

Í bókinni Weaponizing Conspiracy Theories greinir Eiríkur hvernig stjórnmálamenn lýsa utanaðkomandi ógnum, benda á meinta óvini innanlands og kynna sig sem verndara almennings. Þessar frásagnir eru viðfangsefni rannsóknarinnar, ekki skoðanir sem hún tekur undir.

Skoðaðu þriggja þrepa líkanið ↑
03

Evrópusamruni og lýðræði

Lítil ríki.
Stórar spurningar.

Ísland gefur sérstakt sjónarhorn á fullveldi, Evrópusamruna og lýðræðislega þátttöku.

Í landsskýrslunni um Ísland frá 2026 er fjallað um sögulegar rætur Evrópusambandsandstöðu og tengsl sjálfsforræðis við efnahagslegan samruna. Hún tengist rannsóknum á fjármálahruninu, Icesave-deilunni og þátttöku almennings í stjórnarskrárgerð.

Eiríkur sat jafnframt í Stjórnlagaráði árið 2011. Í síðari skrifum hefur hann borið saman reynslu Íslands og Írlands af rökræðu og þátttöku við endurskoðun stjórnarskrár.

Alþjóðlegt samstarf

Rannsóknir eru
samstarf.

Eiríkur Bergmann á Conexões Globais í Porto Alegre árið 2013
Alþjóðlegt samtal. Conexões Globais, Porto Alegre, 2013.Cristiano Sant’Anna / indicefoto · Myndheimild ↗
Popúlismi og Evrópa2024–2028

EUPopLink

Rannsóknir á tengslum Evrópusambandsandstöðu og popúlisma, orsökum þeirra og afleiðingum. Landsskýrslur Eiríks frá 2026 fjalla um Ísland og Danmörku.

Fulltrúi í stjórnarnefnd↗
Upplýsingar og viðnámsþróttur2025–2027

NORDREN

Norrænt rannsóknarnet um viðnámsþrótt samfélaga gagnvart upplýsingaóreiðu. Verkefnið er styrkt af NordForsk og leitt frá Háskólanum í Lundi.

Þátttakandi í rannsóknarneti↗
Háskólar og alþjóðastjórnmál2023–2027

OPEN

Rannsóknir á vaxandi þjóðernishyggju, breyttum alþjóðastjórnmálum og áhrifum þeirra á opið samstarf í evrópsku háskóla- og vísindastarfi.

Fulltrúi í stjórnarnefnd↗
Rannsóknir á samsæriskenningumFrá 2024

CONNOR

Norrænt samstarfsnet fræðimanna sem rannsaka samsæriskenningar. Ársráðstefna þess 2026 var haldin við Háskólann í Tartu.

Stjórnarmaður · samkvæmt starfsferilsskrá↗

Tímabil verkefna miðast við birtar upplýsingar rannsóknarnetanna eða styrkveitenda. Heimildir og fyrra rannsóknarsamstarf ↗

Valin gestastörf

Hugmyndir ferðast.

Kaupmannahöfn

Gestafræðimaður

2007

Queen Mary, London

Gestafræðimaður

2011–2012

Ljubljana

Gestaprófessor

Frá 2015 · samkvæmt starfsferilsskrá

NTNU, Trondheim

Gestakennari

2009 og 2011
Akademísk störf og tímabil ↗