EB.Eiríkur Bergmann
ISEN

Rannsóknir

Samsæriskenningar og pólitískt vald

Samsæriskenningar sem pólitískt tæki: rannsóknir Eiríks Bergmann, þriggja þrepa líkanið, tengdar bækur og upprunalegar fræðiheimildir.

Frásagnir um dulin öfl

Samsæriskenning skýrir atburði með leynilegum aðgerðum hóps sem sagður er vinna að skaðlegum markmiðum. Rannsóknarspurningin snýst því ekki aðeins um vantraust á yfirvöld. Hún lýtur að uppbyggingu skýringarinnar, þeim gögnum sem færð eru fram og pólitískri notkun frásagnarinnar. Eiríkur rannsakar hvernig slíkar sögur tengjast popúlisma og hvernig stjórnmálaöfl nota þær til að skilgreina bandamenn, andstæðinga og ógnir.

Frá röngum upplýsingum að pólitískri aðferð

Conspiracy & Populism tengir samsærisfrásagnir við stjórnmál rangra upplýsinga. Weaponizing Conspiracy Theories fjallar nánar um pólitíska notkun þeirra. Aðgreiningin skiptir máli: Röng fullyrðing er ekki endilega samsæriskenning og rannsókn á útbreiðslu sögu sýnir ekki sjálfkrafa ásetning allra sem endurtaka hana. Í bókunum og köflunum hér að neðan er að finna gögnin og hugtakavinnuna að baki þessu yfirliti.

Ógn, svik og vernd

Þriggja þrepa mælskulíkanið tengir saman meinta utanaðkomandi ógn, ásakanir á hendur innlendri elítu og tilkall leiðtoga til að verja almenning. Kaflinn frá 2024 ber saman frásagnir tengdar Eurabia, djúpríkinu og andvestrænni orðræðu í Rússlandi. Greinin í Genealogy frá 2025 setur samsærispopúlisma í lengra samhengi stjórnmála- og efnahagskreppa. Frásagnirnar eru viðfangsefni greiningar, ekki staðfest lýsing á meintum samsærum.

Fræði og opinber umræða

Til fræðilegra nota er rétt að fylgja DOI-tenglunum og vísa í upprunalegu verkin. Í hlaðvarpinu Skuggavaldinu ræða Eiríkur Bergmann og Hulda Þórisdóttir samsæriskenningar á öðrum vettvangi. Hlaðvarpsþáttur og fræðigrein gegna ólíku hlutverki og hlustunartenglar eru því aðgreindir frá fræðilegum tilvísunum. Í ritaskránni er að finna fleiri verk og útgáfuár þeirra.

Upprunaleg fræðiverk

Bækur til frekari lesturs

Tengdar rannsóknir

Skuggavaldið — umræða með Eiríki Bergmann og Huldu Þórisdóttur